Marka tescili çoğu zaman tek bir kişinin ya da şirketin fikri gibi görünse de, pratikte iş ortaklıkları, proje yürütücüleri, yatırımcılar ve aile şirketleri aynı marka üzerinde ortak hak sahibi olmak isteyebiliyor. Peki bu mümkün mü? Evet, hem Türk Sınai Mülkiyet Kanunu hem de uluslararası uygulamalar, bir markanın birden fazla kişi tarafından ortak mülkiyet şeklinde tescil edilmesine izin veriyor.
Fakat konu sadece “başvuru yapılabilir” meselesi değil. Asıl kritik nokta, ortak başvurunun nasıl yönetileceği, hangi hak ve sorumlulukları doğuracağı ve ileride yaşanabilecek olası uyuşmazlıkları nasıl etkilediğidir. Çünkü ortak marka başvuruları doğru yönetilmediğinde, marka henüz tescil aşamasındayken bile taraflar arasında çatışmaya yol açabilir.
Ortak Marka Başvurusu Nasıl Yapılır?
Birden fazla kişi, şirket veya tüzel kişilik aynı marka için birlikte başvuru yapabilir. TÜRKPATENT sistemi bu başvuruları “ortak hak sahipliği” şeklinde kaydeder. Yani tescilden sonra marka, başvuru sahiplerinin tamamına aittir ve haklar müştereken doğar.
Başvuru sırasında tüm ortakların kimlik bilgileri, iletişim adresleri net şekilde belirtilir. Eğer ortaklar bir vekil üzerinden başvuruyorsa, vekillik ilişkisi tüm hak sahiplerini kapsar.
Ortak Marka Sahipleri Markayı Nasıl Kullanabilir?
Ortak tescilde markanın kullanım hakkı tüm sahipler için ortaktır. Ancak uygulamada sık yapılan hata, ortakların kullanım şartlarını kendi aralarında yazılı bir sözleşmeyle düzenlememesidir.
Markanın:
- Kim tarafından kullanılacağı,
- Ticari faaliyeti kimin yürüteceği,
- Kullanımın nasıl ispatlanacağı,
- Gelir ve giderlerin nasıl paylaşılacağı,
- Lisans verilip verilemeyeceği
gibi konular net değilse, ileride çıkan bir anlaşmazlık marka hakkının zor durumda kalmasına neden olur.
Doğru yönetilen ortaklıklarda bu süreçler, daha baştan hazırlanan bir “ortak marka kullanım sözleşmesi” ile sorunsuz ilerler.
Ortak Marka Tescilinde En Çok Sorun Nerede Çıkıyor?
Deneyimlerimiz bize gösteriyor ki en sık yaşanan anlaşmazlık, markanın ticari hayatında kimin “asıl kontrolü” elinde tuttuğu konusudur.
Örneğin iki kişi birlikte marka başvurusu yapıyor, fakat işin operasyonunu sadece biri yürütüyor. Bir süre sonra taraflar arasındaki ticari ilişki bozulduğunda marka üzerindeki ortak hak devreye giriyor. Bu durumda:
- Markanın devri,
- Kullanımın sona erdirilmesi,
- Üçüncü kişilere lisans verilmesi,
- Markanın yenilenmesi
gibi işlemler ortak karar gerektiriyor.
TÜRKPATENT nezdinde bir markanın sahipleri arasında çıkmış bir uyuşmazlık, markanın tüm ticari değerini askıya alabilir. Bu nedenle ortak marka başvurusu yapmadan önce hukuki zeminin ve taraflar arasındaki iletişimin sağlam olması önemlidir.
Ortak Marka Sahiplerinin Hakları Nasıl Korunur?
Ortak markanın güvende olması için iki temel unsur vardır:
- Kullanımın belgelenmesi
Her bir ortak, markanın kullanımına ilişkin delilleri düzenli şekilde saklamalıdır. Çünkü markanın 5 yıl boyunca hiç kullanılmaması iptal sebebidir ve ortaklardan yalnızca birinin bile kullanım göstermesi, markayı ayakta tutabilir. - Yazılı iç anlaşma
Markanın nasıl yönetileceği, hangi tarafın hangi hakka sahip olduğu, gelir paylaşımı, devrin koşulları, ayrılma durumunda markanın akıbeti gibi konular yazılı olarak belirlenmelidir. Bu belge, ileride çıkabilecek hukuki süreçlerde markayı koruyan en önemli dayanak olur.
Şirket Kurmadan Ortak Marka Başvurusu Yapılabilir mi?
Evet, ortakların şirket kurma zorunluluğu yoktur. İki gerçek kişi de, dört girişimci de, hatta bir kişi ve bir şirket birlikte marka başvurusu yapabilir. Ancak ticari faaliyetin ileride büyüyeceği düşünülüyorsa, markanın bir şirket adına tescil edilmesi çoğu zaman daha profesyonel bir çözüm olur.
Eğer ortak bir marka başvurusu düşünüyorsanız, başvuru öncesi strateji belirlemek ve tüm süreci doğru planlamak, ileride yaşanabilecek pek çok sorunu daha en başta çözer.
Elmas Patent olarak ortak marka başvurularında:
- Başvuru stratejisi,
- Taraflar arası kullanım ve hak sözleşmesi,
- Benzerlik ve risk analizi,
- Tescil sonrası süreç yönetimi
konularında profesyonel destek sağlıyoruz.
Markanızı ortaklık içinde güçlendirmek istiyorsanız, doğru adımla başlamanız yeterli. Hazırsanız birlikte ilerleyelim.
0554 156 80 90
